سرفه بعد از استفاده از آیکاس برای بعضی مصرفکنندگان اتفاق میافتد، اما نمیتوان گفت هر فردی که از این دستگاه استفاده میکند حتماً دچار سرفه خواهد شد. آیکاس تنباکو را نمیسوزاند، بلکه آن را گرم میکند و آئروسل حاوی نیکوتین و ترکیبات دیگر تولید میشود. این آئروسل وارد دهان، گلو و راههای هوایی میشود و در بعضی افراد میتواند احساس خشکی، تحریک گلو یا سرفه ایجاد کند.
پژوهشهای انسانی درباره محصولات گرمکننده تنباکو نیز میان مصرف این محصولات و برخی علائم تنفسی، از جمله سرفه و خلط، ارتباط گزارش کردهاند؛ هر چند این مطالعات ثابت نمیکنند که آیکاس علت قطعی هر سرفه است.
چرا بعضی افراد بعد از آیکاس سرفه میکنند؟
سرفه واکنش دفاعی بدن برای پاک کردن راههای هوایی از مواد محرک است. آئروسل آیکاس با دود سیگار معمولی یکسان نیست، اما «فقط بخار آب» هم نیست. محصولات گرمکننده تنباکو، تنباکوی واقعی را گرم میکنند و آئروسل قابل استنشاق حاوی نیکوتین تولید میکنند. درباره تمام آثار کوتاهمدت و بلندمدت این محصولات نیز هنوز پژوهشها ادامه دارد.
اگر راههای هوایی فرد حساس باشند، تماس با آئروسل ممکن است با قلقلک گلو، سرفه خشک یا نیاز مکرر به صاف کردن گلو همراه شود. سابقه سیگار کشیدن، آسم یا حساسیت تنفسی، خشکی هوا، عفونتهای تنفسی و تعداد دفعات مصرف نیز میتوانند روی شدت سرفه اثر بگذارند. به همین دلیل نمیتوان فقط با مشاهده سرفه نتیجه گرفت که دستگاه خراب است یا یک مدل خاص آیکاس برای فرد مناسب نیست.
سرفه در روزهای اول استفاده از آیکاس طبیعی است؟
افرادی که بهتازگی از سیگار معمولی به آیکاس رفتهاند، گاهی در روزها یا هفتههای اول متوجه تغییر در الگوی سرفه خود میشوند. در این شرایط، نسبت دادن سرفه فقط به دستگاه ساده نیست؛ چون راههای هوایی قبلاً مدتها در معرض دود سیگار بودهاند و همزمان نوع ماده استنشاقی نیز تغییر کرده است. ممکن است یک نفر بعد از کنار گذاشتن سیگار، سرفه کمتری تجربه کند و فرد دیگری همچنان سرفه داشته باشد یا در شروع استفاده بیشتر متوجه تحریک گلو شود.
یک مطالعه مقطعی در ژاپن، مصرف محصولات گرمکننده تنباکو را در ارتباط با علائم تنفسی طولانیمدت بررسی کرده و نشان داده است که سرفه و دیگر علائم تنفسی در میان کاربران این محصولات نیز دیده میشود. البته چون این نوع پژوهش مشاهدهای است، نمیتوان نتیجه گرفت آیکاس بهتنهایی علت مستقیم تمام این علائم بوده است.

سرفه آیکاس با سرفه سیگار چه تفاوتی دارد؟
سیگار معمولی تنباکو را میسوزاند و دود حاصل از احتراق وارد دستگاه تنفسی میشود. آیکاس با گرم کردن تنباکو کار میکند و به جای دود حاصل از سوختن، آئروسل تولید میکند. بنابراین ترکیب موادی که فرد استنشاق میکند در این دو روش یکسان نیست. با این حال، نبود احتراق به معنای بیاثر بودن آئروسل بر گلو و ریه نیست.
برخی افراد پس از کنار گذاشتن سیگار و استفاده از ایکاس متوجه کاهش سرفههای قبلی میشوند، اما این تجربه را نمیتوان به همه تعمیم داد. در مقابل، افرادی هم هستند که هنگام مصرف آیکاس دچار سرفه خشک، گلودرد یا احساس ناراحتی در راههای هوایی میشوند.
پژوهش انجامشده روی کاربران محصولات گرمکننده تنباکو نیز نشان داده است که علائم تنفسی پایدار در این گروه قابل مشاهده است. بنابراین کمتر بودن دود قابل مشاهده نباید با نبود اثر تنفسی یکی دانسته شود.
آیا آیلوما کمتر باعث سرفه میشود؟
در نسلهای جدید آیکاس مانند آیلوما، سیستم گرمکردن تنباکو نسبت به مدلهای قدیمی تغییر کرده است. سری IQOS ILUMA با فیلترهای مخصوص TEREA کار میکند، در حالی که بسیاری از مدلهای قدیمیتر آیکاس برای فیلترهایی مانند HEETS طراحی شدهاند. این تفاوت فنی میتواند روی نحوه کار دستگاه و تجربه مصرف اثر بگذارد، اما شواهد علمی کافی وجود ندارد که بتوان گفت آیلوما برای همه کاربران «کمتر سرفه میآورد».
واکنش دستگاه تنفسی تنها به مدل آیکاس وابسته نیست. حساسیت فرد، سابقه مصرف سیگار، وضعیت راههای هوایی و میزان مصرف نیز اهمیت دارند. در زمان خرید آیکاس بهتر است سازگاری دستگاه و فیلتر مصرفی بررسی شود، اما انتخاب مدل دستگاه نباید با ادعای جلوگیری قطعی از سرفه همراه شود.
فیلتر ترا یا هیتس روی سرفه اثر دارد؟
یکی دیگر از سؤالهای رایج این است که آیا نوع یا طعم فیلتر میتواند میزان سرفه را تغییر دهد؟
فیلتر ترا برای دستگاههای سری آیکاس آیلوما طراحی شده، در حالی که فیلتر هیتس با نسلهای قدیمیتر آیکاس شناخته میشود. این دو گروه از نظر ساختار و دستگاه سازگار با خود تفاوت دارند. با این حال، نمیتوان یک طعم یا نوع خاص را بهطور عمومی به عنوان گزینهای معرفی کرد که باعث سرفه نمیشود.
اگر فردی متوجه شود سرفه او پس از مصرف یک فیلتر مشخص به شکل تکرارشونده بیشتر میشود، بهتر است این علامت را نادیده نگیرد. تغییر مداوم طعم برای پیدا کردن محصولی که سرفه را پنهان کند نیز راهحل مناسبی نیست؛ زیرا سرفه میتواند با تحریک راههای هوایی یا یک مشکل تنفسی مستقل ارتباط داشته باشد.
چه چیزهایی سرفه هنگام استفاده از آیکاس را بیشتر میکنند؟
گاهی آیکاس تنها عامل موجود نیست. هوای خشک، گردوغبار، آلودگی هوا، آلرژی فصلی، سرماخوردگی، رفلاکس معده، آسم و سابقه طولانی مصرف سیگار میتوانند باعث سرفه شوند یا سرفه موجود را شدیدتر کنند. مصرف همزمان سیگار معمولی و آیکاس نیز تشخیص علت را دشوارتر میکند؛ زیرا راههای هوایی همچنان با چند نوع ماده استنشاقی در تماس هستند.
بهتر است زمان شروع سرفه، تعداد دفعات تکرار، ارتباط آن با مصرف و وجود نشانههایی مانند خسخس یا تنگی نفس نیز در نظر گرفته شود. این موارد اطلاعات بیشتری نسبت به نام مدل دستگاه درباره شرایط تنفسی فرد میدهند.
اگر آیکاس باعث سرفه شد چه باید کرد؟
اگر سرفه تقریباً هر بار پس از استفاده از آیکاس شروع میشود یا با گذشت زمان شدت بیشتری پیدا کرده، بهتر است مصرف متوقف شود و علت سرفه بررسی شود. نوشیدن مایعات و دوری از محیط بسیار خشک ممکن است احساس تحریک گلو را کمتر کند، اما این اقدامات جای بررسی علت اصلی سرفه را نمیگیرند.
همچنین نباید سرفه مداوم را صرفاً به «عادت نکردن بدن به آیکاس» نسبت داد. اگر سرفه بیش از سه هفته ادامه داشته باشد، همراه با تنگی نفس یا درد قفسه سینه باشد، خون در خلط دیده شود یا وضعیت تنفسی رو به بدتر شدن برود، مراجعه برای ارزیابی پزشکی اهمیت دارد.
آیکاس برای دستگاه تنفسی بدون عارضه است؟
خیر. آیکاس از نظر نحوه گرم کردن تنباکو با سیگار معمولی تفاوت دارد، اما همچنان یک محصول تنباکویی حاوی نیکوتین است. درباره تمام پیامدهای کوتاهمدت و بلندمدت محصولات گرمکننده تنباکو نیز هنوز دادههای بیشتری مورد نیاز است. بنابراین نبود خاکستر و دود حاصل از احتراق را نمیتوان معادل بیضرر بودن برای ریه و گلو دانست.
برای افرادی که قصد بررسی یا خرید آیکاس دارند، بهتر است تفاوت میان مدل دستگاه، نوع فیلتر و سازگاری محصولات از بحث سلامت جدا شود. انتخاب بین آیکاس آیلوما، فیلتر ترا و فیلتر هیتس بیشتر به مدل دستگاه و نوع استفاده مربوط است و هیچکدام را نمیتوان راهی برای جلوگیری قطعی از سرفه معرفی کرد.
جمعبندی
آیکاس میتواند در بعضی افراد با سرفه یا تحریک گلو همراه باشد، اما هر سرفهای که هنگام استفاده از آن دیده میشود الزاماً فقط از خود دستگاه ناشی نمیشود. سابقه مصرف سیگار، حساسیت راههای هوایی، بیماریهای تنفسی، شرایط محیط و میزان مصرف همگی در این مسئله نقش دارند.
نکته مهم این است که سرفه مداوم یا رو به تشدید عادی تلقی نشود. اگر این علامت بهصورت تکراری با مصرف آیکاس همراه است، توقف مصرف و بررسی علت منطقیتر از نادیده گرفتن آن خواهد بود. آیکاس تنباکو را به جای سوزاندن گرم میکند، اما آئروسل حاصل همچنان وارد دستگاه تنفسی میشود؛ به همین دلیل محصولات گرمکننده تنباکو نیز بدون ریسک نیستند.